|
Bornholm
to duńska
wyspa na Morzu Bałtyckim z której bliżej do południowej Szwecji lub Polski,
aniżeli do macierzystej Danii. Powierzchnia 588 km2. Nizinna na
południu, w centrum wznosi się do wysokości 162 m n.p.m. Wyspa posiada wszystko
co jest niezbędne dla udanych wakacji. Niezwykle zróżnicowaną i unikalną
przyrodę, ogromną różnorodność krajobrazów, wielość zabytków i innych atrakcji,
wspaniałe warunki na aktywny wypoczynek w tym 200 km rowerowych ścieżek,
doskonałe wyposażone miejsca noclegowe m.in. campingi. A do tego ciszę i
bezpieczeństwo tak niezbędne dla pełnego relaksu.
Wyspa leży
na
przecięciu równoleżnika 55°N z południkiem 15°E, które przecinają się na skalnym
bloku w miejscowości Slusegaard, jedynej osadzie w Królestwie Danii, gdzie czas
strefowy odpowiada lokalnemu czasowi słonecznemu.
Formacje
geologiczne
dzielą Bornholm na
dwie części. Na północy rozpościera się skalna granitowa płyta, datowana na
około 1,5 mld. lat gdzie dominują skaliste klify, na południu warstwa piaskowca
datowanego na 550 mln lat gdzie są wspaniałe plaże i wydmy.
Flora i fauna
jest niezwykle bogata, różniąca się pod wieloma względami od występujących w
pozostałej części Skandynawii; spotkać można na Bornholmie malwy, morwy i drzewa
figowe, a także inną roślinność nietypową dla tej strefy klimatycznej.
Charakterystyczny jest duży stopień zalesienia.
Klimat
jest
łagodny o dużym nasłonecznieniu i niewielką, jak na wyspę, ilością opadów. Lato
jest długie, ciepłe i słoneczne, a jesień pogodna.
Mieszkańców
jest
ponad 44.000, osiadłych przeważnie wzdłuż 140 km linii wybrzeża. Głównie jest to
ludność od pokoleń osiadła na wyspie, posługująca sie w prywatnych kontaktach
językiem bornholmskim, wypieranym coraz bardziej, przez dość różniący się od
niego, język duński.
Gospodarka
jest
nadal tradycyjnie związana z rolnictwem, rybołówstwem i turystyką. Coraz większe
znaczenie zaczyna mieć nowoczesny przemysł maszynowy, edukacja, technologie
informacji i komunikacji (ICT).
Historia
wyspy
jest niezwykle ciekawa. Zamieszkała od czasów prehistorycznych o czym świadczą
odnalezione kamienie krzemienne z około 10000 lat p.n.e. - wówczas Bornholm nie
był jeszcze wyspą, lecz połączony z lądem stałym. Trochę więcej śladów w postaci
grobowców - kurhanów, naskalnych rytów, świętych kamieni zwanych Menhiram i itp.
- pozostawiły społeczności zamieszkujące Bornholm w okresie brązu i żelaza. W
starożytności Bornholm był prawdopodobnie pierwotną ojczyzną germańskiego
plemienia Burgundów. We wczesnym średniowieczu był bazą dla łupieżczych wypraw
wikingów i normandzkich piratów. W XI wieku włączony do Danii i
schrystianizowany. W XII wieku został podporządkowany biskupstwu w Lund, które w
wieku następnym zbudowało zamek obronny Hammershus. Wyspa stała się miejscem
rywalizacji o wpływy między biskupem a królem. W 1457 w pobliżu Bornholmu
stoczono bitwę morską, w której flotylla kaprów gdańskich rozbiła połączoną
flotę duńsko-inflancką wspomagającą Krzyżaków w wojnie z Polską. W XVI-XVII w.
pozostawał Bornholm na krótko we władaniu, kolejno Lubeki i Szwecji. W 1660 na
mocy traktatu kopenhaskiego powrócił do korony duńskiej. W XX wieku, dzięki
budowie linii kolejowej, nastąpił gospodarczy i cywilizacyjny rozwój wyspy. II
wojna światowa nie oszczędziła Bornholmu. Zbombardowany przez wojska sowieckie w
ostatnich dniach wojny ( Roenne i Nexo straciły znaczną część zabudowań)
pozostawał pod ich okupacja blisko rok czasu, by ponownie powrócić pod duńskie
królewskie berło. Wyspa posiada rangę gminy-regionu,
|